De onderwijsbegroting en de waan van de dag
12 Kasim 2003 : Utrechtse Nieuwsblad (Christien van Gool)

Vorige week boog de Tweede Kamer zich over de onderwijsbegroting. Met spanning zat ik te wachten op allerlei verhalen in de krant. Ik was benieuwd naar reacties over plannen voor de tweede fase (bovenbouw havo/vwo) en naardiscussies over het lerarentekort, de basisvorming, het vmbo, de autonomie vanonderwijsinstellingen, de maatschappelijke stage en al die andere ideeën diezijn gelanceerd.

Dagenlang volgde ik de berichtgeving in de kranten, raadpleegde de website van het onderwijsministerie maar werd niets wijzer.

De discussie over de onderwijsbegroting werd overschaduwd door alle commotie over een motie van de VVD-fractie die extra eisen wil stellen aanmoslimscholen. Van der Hoeven (Onderwijs) ontraadde het liberale voorstel omdathet stellen van extra eisen aan religieuze scholen in strijd is met artikel 23van de grondwet.

Maar de oplettende krantenlezer kwam niets te weten over de besteding van deonderwijsgelden in het komende jaar. Alle aandacht van politici en pers ginguit naar een oprisping van een kamerlid.

Een zelfde media-rel is ontstaan naar aanleiding van een bericht in deze krantover het geven van Turks aan de St Gerardus Majella Mavo in Utrecht: twee uurverplicht in de brugklas.

Op veel scholen in het land worden talen aangeboden als Spaans, Italiaans en Russisch, er zijn tweetalige scholen, er zijn scholen met versterkttalenonderwijs, er lopen talrijke projecten met extra talenonderwijs. Er wordtEngels en Spaans gegeven op basisscholen - allemaal binnen de normale regels.

Al jaren bestaat de mogelijkheid om bepaalde talen als eindexamenvak te kiezen:de ene school biedt Spaans aan, de andere Italiaans of Russisch en weer eenandere kiest voor Turks of Arabisch. Scholen doen dit om aan te sluiten bij deinteresse van leerlingen, vanwege uitwisselingen met scholen in het buitenlandof omdat het leren van een taal de mogelijkheid biedt je in een andere cultuurte verdiepen; zoals het ook nog steeds mogelijk is om Latijn of Grieks tekiezen.

Wat me verbaasde, zo niet verbijsterde, waren de eensgezinde negatieve reactiesvan politici op de plannen van een school die twee uurtjes Turks wil aanbiedenin de brugklas om leerlingen die taal te kunnen laten kiezen in de tweede klas.

Het ministerie en de inspectie hebben al laten weten dat er geen bezwaar istegen invoering - volgens de regels kunnen scholen de vrije ruimte invullen metvakken naar keuze.

Het opportunisme waarmee politici van links en van rechts op dit onderwerpinhakten, doet me ineens beseffen dat het woord allochtoon werkt als een rodelap op een stier. Het leren van Turks als vreemde taal wordt meteen gekoppeldaan het niet leren van Nederlands - een vreemd argument: dat wordt bij anderetalen of vakken toch ook niet gebruikt?

Turks is een mooie taal en je verdiepen in de cultuur van een land waarvan ernogal wat landgenoten om je heen wonen, is een verrijking. Voor Turkse kinderenis het bovendien een leuke bijkomstigheid dat ze een vak doen waar ze in kunnenuitblinken.

De meeste buitenlandse kinderen leren verrassend snel Nederlands en zijntweetalig. Het vreemde is echter dat er wordt verwacht dat ze hun moedertaal zosnel mogelijk vergeten - er wordt vaak zo anders aangekeken tegen Turks ofMarokkaans of Arabisch dan tegen Engels of Frans. Turks is een allochtone taal, Engels of Frans een vreemde taal - maar wat is het verschil?

Een kind dat tweetalig is in Nederlands en Engels is een knap kind - een kind dat tweetalig is in Turks en Nederlands heeft een handicap, houdt teveel vast aan de eigen cultuur en heeft per definitie een achterstand.

De politiek houdt zich bezig met de waan van de dag: het zou goed zijn voor hetonderwijs als politici zich iets beter zouden verdiepen in de materie om totgenuanceerdere standpunten te komen.

Media-aandacht schijnt interessanter te zijn dan een goede inhoudelijke discussie over de onderwijsbegroting.

Christien van Gool